کپچا (همون کدهای امنیتی که برای اثبات آدم بودن حل میکنیم) داره نفسهای آخرش رو میکشه. پیشرفت هوش مصنوعی به جایی رسیده که این آزمونها رو صددرصد حل میکنه و دیگه نمیتونه آدم رو از ربات تشخیص بده. کپچا اواخر دههی ۹۰ میلادی ساخته شد تا جلوی رباتهای مخرب رو بگیره، ولی حالا جلوی مدلهای یادگیری عمیق کم آورده. سیر تحولش جالبه: اول: متنهای کجومعوج که نرمافزارها نمیتونستن بخونن. ۲۰۰۹: گوگل سرویس ریکپچا رو خرید و رفت سراغ تشخیص اشیا تو عکسهای واقعی (چراغ راهنمایی، دوچرخه و…). بعدش: نسخهی دوم که رفتار حرکتی موس کاربر رو تحلیل میکرد. اما هوش مصنوعی همهشون رو دور زد: اندراس پلسنر از دانشگاه ایتیاچ زوریخ سال ۲۰۲۴ مدلی ساخت که پازلهای تصویری گوگل رو با دقت ۱۰۰ درصد حل کرد. همین سال ۲۰۱۶ ثابت شده بود ابزارهای ارزون یادگیری عمیق میتونن ۷۰ درصد مواقع سیستم رو دور بزنن. انجی چانگ از دانشگاه سازمان ملل ابزاری ساخت که رفتار انسان رو شبیهسازی میکنه و بدون فعال شدن پازل تصویری رد میشه. به قول خودش: وقتی هر دو لایهی چالش تصویری و رفتاری با یه لپتاپ معمولی شکست میخوره، دیگه فرض اصلی کپچا بیاعتباره. راهحل جدید چیه؟ کارشناسا رفتن سراغ روشهای پنهان و بدون پازل. یعنی به جای اینکه ازت بخوان چراغ راهنمایی تیک بزنی، پشتصحنه فاکتورهایی مثل نوع دستگاه، تاریخچهی کوکی، نحوهی ناوبری و آیپی رو چک میکنن. یه نکتهی مهم دیگه: پازلهای سنتی کپچا فقط از نظر امنیتی ضعیف نشدن، بلکه برای خود آدما هم آزاردهنده شدن و دسترسی افراد کمبینا رو به وب محدود میکنن. پلسنر میگه سختتر کردن پازلها راهحل نیست، اینترنت باید برای همه قابل استفاده بمونه.
